חזקו ואמצו

ראה אנכי נותן לפניכם היום ברכה
ברענגט דער בת עין פון זיין טאטען אז בזכות אנכי פון עשרת הדברות ווערן אידן באצאלט באצאלט שכר אויף די וועלט, במילא איז אנכי נותן לפניכם ׳היום׳ ברכה, דאס הייסט אויף די וועלט.
איי שטעלט זיך די פראגע פארוואס לוינט זיך צו באקומען שכר אויף די וועלט, איז דען נישט בעסער צו צווווארטן און נאר באקומען שכר אויף יענע וועלט? דארט איז דאך אן עולם קיים, דא איז אן עולם עובר,
נאר וואס דען, ענטפערט ער אז א. איד מיז האבן א ׳דעה מיושבת לעבודת השם׳ פארדעם מיז מענן באקומען כאטשש עפעס אויף די וועלט, איז ער מסביר די גמרא אין תענית עשר תעשר, עשר בשביל שתתעשר, ווי איז דאס געהערט געווארן אז מ׳זאל טוען א מצוה ע״מ לקבל שכר, נאר וואס דען, די מדרש לייגט צו עשר בשביל שלא תתחסר, ד.מ. אז די זאלסט האבן וואס נויטיג פאר הרחבת הדעת ס׳זאל נישט פעלן פרנסה, און דאס מעג מען יא, ווייל אן דעם קען מען נישט דינען דעם אויבערשטן.
ע''כ פונעם בת עין.
אבער לכאורה איז דאך שווער א קשיא, ווי אזוי קומט מען צו צו דעם אז ס'זאל נישט פעלן, די גמרא זאגט דאך יש לו מנה רוצה מאתים. נו וויפיל ער וועט האבן צום לעבן וועט ער דארפן נאך אזויפיך, טאקע צום לעבן, נו אם כן למה זה 'אנוכי' ? ) בדרך צחות, וואס האט מיר די 'ראה אנכי' אויפגעטוען....(
נאר צוליב דעם מיז מען צוקומען צום מאור עינים וואס ברעגט טאקען אויך די מדרש און פרעגט די קשיא, ענטפערט ער אז דאס איז די סגולה פון מעשר, עשר בשביל שלא תתחסר, די סגולה איז צו האבן צופרידענהייט און נישט ליידן פון די רוצה מאתים פראבלעם.

זייער שיין

לא תסור מן הדבר אשר יגידו לך ימין ושמאל
דרשנ'ט די גמרא אפילו אומר לך על ימין שהוא שמאל ועל שמאל שהוא ימין
זאגט דער שער בת רבים אז פשט איז, אמאל איז דא וואס א דרש אין די גמרא דרייט אויס די פשוטע משמעות פונעם ווארט, ווי למשל, עשר תעשר, עשר בשביל שתתעשר, עס איז דאך א שי''ן נישט קיין שי''ן, די זעלבע איז מיט נאך אזעלעכע דרשות, נאר וואס דען, די חכמים האבן געהאט די פאקטן בקבלה נאר זיי האבן עס סומך געווען אויף א פסוק, און דאס וויל די תורה זאלסט גלייבן,

---

=========================================================================


אין ספר ישמח יהודה ברענגט ער א מעשה פון ר' יאשע בער בריסקער ז''ל,
אמאל יוה''כ ביינאכט זעהט ער ווי א עושר שטעלט זיך צו צום עמוד און נעמט זיך זאגן תהלים,
פרעגט ער אים, זאגט נאר, אין מיליטער, ווען א סאלדאט אנטלויפט, וואס איז זיין משפט, זאגט ער, אחת דתו להמית,
פרעגט ער, און וואס איז אויב ער אנטלויפט נישט אינגאנצן נאר ער גייט אריבער צו אן אנדערע אפטיילונג ווי מ'האט אים געשטעלט, זאגט ער, די זעלבע זאך, אחת דתו להמית,
זאגט אים ר' יאשע בער, דאס ביזסטו, דיך האט דער אויבערשטער געמאכט אן עושר, די זאלסט שטיין און טיילן געלט, אגאנץ ערב יום כיפור וואלסטו געדארפט ארומלויפן צווישן די הונדערטער ארימעלייט אין בריסק און טיילן צדקה, אז די האסט נאך כח צו שטיין ביים עמוד און זאגן תהלים האסטו דעפערטירט פון דיין תפקיד, ע''כ מספר הנ''ל

די זעלבע איז ווען עס קומט צו עבודת השם, איש על מחנהו ואיש על דגלו, איינעם וויל דער אויבערשטער ער זאל אויפטוען מיט זיצן א גאנצן טאג און לערנען, איינעם וויל דער אויבערשטער זיין עבודה ער זאל ארבעטן שווער אגאנצן טאג, מקיים זיין טוב תורה עם דר''א שיגיעת שניהם משכחת עון, און ער זאל מאכן א קידוש השם ביי די ארבעט, די עיקר מ'זאל אינזינען האבן ביי סיי וואס מען טוט אז מ'וויל ערפילן די תפקיד לעבודת הבורא.

אזוי זאגט דער ספר חסידים אין סי' תק''ץ,

תדע מי שמזכה את הרבים (לאחר מותו) ואינו עמל כל כך לשם שמים כגון אדם שלא עסק לשמה ועשה פירוש או תוספות או העמיד תלמידים והכל שלא לשמה, ואדם אחר עסק בכל כחו לשמה ולא עלתה בידו, לא העמיד תלמידים, ולא עשה פירוש ותוספות לזכות את הרבים, לאחר מותו אותו שלמד לשמה עדיף מניה, מאחר שלמד לשם שמים, וברצון היה מזכה את הרבים ולא עלתה בידו, רחמנא ליבא בעי.

זייער שיין, ווער איז די ספר ישמח יהודא?

אז מען רעדט שוין פון דעם ענין פון לא תסור, ברענגט רש"י די חז"ל, אפילו אומר על שמאל שהוא ימין, פאר יעדן בר דעת איז עס זייער שווער אראפצושלונגען, סטייטש, אפילו ער זאגט על שמאל שהוא ימין? כידוע נוצן עס די די פראפעגאנדיסטן ווען עס פעלט זיך אויס צו פארשטומען די דעת ביים עולם.

רביה"ק מסאטמאר ברענגט אויף דעם ענין א אומבאקאנטע (ביים המון) ירושלמי (און הוריות) , וואז זאגט פונקט קאפויער, "יכול אם יאמרו לך על ימין שהיא שמאל ועל שמאל שהיא ימין תשמע להם? תלמוד לומר: ללכת ימין ושמאל, שיאמרו לך על ימין שהוא ימין ועל שמאל שהיא שמאל." אבער אז נישט איז נישט, דהיינו, הארך זיי כל זמן זיי זאגן דעם אמת!

ער ארבעט שוין אויס א מהלך אויף די סתירה, אבער קודם דארף מען דאס אויך וויסן.

אין פ' כי תבא שטייט אז די אלע קללות וועלן ח''ו קומען אויף אידן תחת אשר לא עבדת את ה' אלקיך בשמחה וגו',

שטעלט זיך די קשיא, דאס איז דאך זייער א הויכע מדריגה וואס נאר גאר גרויסע צדיקים זענען צוגעקומען דערצו, וואס פארלאנגט מען פון פשוטע מענטשעלעך וואס מ'גייט נאך אביסל זאגן אויף זיי אדם יסודו מעפר וסופו לעפר, בנפשו יביא לחמו, משול כחרס הנשבר וכו' וכו'

זאגט דער אלטער רבי אין לקוטי תורה אזוי

עס איז דא אין יעדן איד א באהאלטענעם אהבה צום בוכ''ע א בחינה פון א שלאפעדיגע אהבה, וואס מ'דארפט דאס אויפוועקן, בשעת די אהבה שלאפט איז דאס א בחינה פון א חלום, וואס הגם דער מענטש זעהט זאכן און טראכט זאכן איז עס נאר בדמיון נישט במחשבת הלב, די זעלבע דער מענטש וואס האט די פארשלעפענע אהבה קען אפילו טוען אן עבירה און בשעת די עבירה טראכטן פונען אויבערשטען, ווי גמ' זאגט אז דער גנב בעהט אז די גניבה זאל געלונגען, דאס איז ווייל וואס ער געדענקט דעם אויבערשטען איז נאר בבחינת דמיון, א מענטש דארף זיך אויפוועקן פון זיין שלאף און אריינברענגן די אהבה צום בוכ''ע אין זיין מח אריין ,

ווי אזוי, דאס איז דורך תורה און תפלה, (דא לאזט ער זיך אריין אין א שמועס פונקטליך מסביר צו זיין אז פון אנפאנג דאווענען ביז קריאת שמע איז די פלאץ פאר די התבוננת) עס איז דא 2 מיני אהבת השם,
1) איזהו חסיד המתחסד עם קונו, דאס איז זייער א הויעכע מדריגה וואס נאר צדיקים זענען זוכה דערצו, ד.ה. אז ער וויל נישט גארנישט פאר זיך, נאר איין זאך, נפשו קשורה בנפשו, און דאס איז א זאך וואס ער דארף ניטאמאל ארבעטן דערויף, דאס איז הלהב עולה מאליה. און דאס איז שמחו צדיקים בה', א גאר הויעכע בחינה.
2) די צווייטע איז צמאה נפשי אל ה', דאס איז וואס דער מענטש גליסט זיך אנצוזעטיגן מאורו יתרבך ויתעלה, און ער איז משתוקק זיך צו מדבק זיין אינעם אויבערשטען, און די דאזיגע השתוקקת ליגט באהאלטן אין יעדן איד. דאס איז ואהבת את ד' אלקיך וואס ביי קרי'''ש מיט קבלת עול מלכות שמים וויל דער מענטש זוכה זיין זיך מדבק צו זיין מיט השי''ת.
און דאס קען מען טוען דורך תורה און תפלה, קומט אויס אז ווען מ'טוט תורה און תפלה דארף מען זיין זייער בשמחה ווייל תורה ותפלה איז די אמצעי צוצוקומען זיך אנצוזעטיגן די נפש און נשמה מיט דביקות השם, און צו דיע שמחה קען יעדער איד צוקומען,

במילא פארשטיי מיר שוין וואס דער אויבערשטער פארלאנגט פון אינז, צו זיין בשמחה בשעת'ן דינען דעם אויבערשטען און זיך מתענג זיין על השם, זיך פרייען אז מ'קען זיך אנזיזעטיגן די נפש וואס גליסט זיך מדבק צו זיין אינעם בוכ''ה.

איז ער ווייטער מסביר, עס איז דא צוויי מיני לערנען מתוך אהבה
1) ווען דער מענט פיעל זיך אנגעזעטיגט מיט אהבת השם, ווי למשל נאכן דעווענען, זעצט ער זיך לערנען מתוך זיין נאנשאפט צום אויבערשטען, דעמאלטס איז ער זיכער בשמחה,
2) די צווייטע איז ווען ער פילט אז עס פעלט אים עפעס און ס'נאגט אים די אהבת השם, ווי למשל איינער וואס ארבעט און ער פילט זיך ליידיג, אדער אפילו א יושב אהל וואס פיעלט אז ס'ציעט אים צו אביסל מער אהבת השם, ער קען ווען בעסער און שטערקער אויסניצן די צייט פאר עבודת השם, אזא איינער דארף וויסן אז דארט קען אויך זיין בשמחה. פארוואס? ווייל ער איז ווי אן איינגעשפארטער וואס קען נישט אנטלויפן אבער מ'לאזט אים גיין פאר א שטיק צייט אין ביהמ''ד אריין, וויבאלד אלעס וואס ער טוט אין משא ומתן איז דאך בהיתר, במילא קען ער זיך געבן א כאפ אווער פאר אביסל און דינען דעם אויבערשטען בשמחה.
און ווי מער א מענטש איז זיך מעמיק אין פחיתת עצמו און אין גדלות הבורא דארף ער צוקומען צו מער שמחה, אז אפילו אזא נידעריגער מענטש ווי ער קען אויך זוכה זיין צו דינען דעם אויבערשטען.

נאכדעם לייגט ער צו אז ווען ס'קומט די מועדים איז א גרעסערע חיוב אויפן מענטש צו דינען דעם אויבערשטען בשמחה, מועדים לשמחה, ווייל די שמחה איז זיך מער נתגלה צום מענטש אום ימים טובים מער ווי א גאנץ יאר.

דערנאך לייגט ער צו, ווי אזוי קען מען צוקומען די דאווענען זאל זיין ווי עס דארף צו זיין, ער שטייט דאך אין עומדים להתפלל אלא מתוך כובד ראש, דאס מיינט מתוך ענווה ושפלות, דאס איז דאך א מונע צו שמחה, נו ווי אזוי קען מען עס אויסארבעטן עס זאל קלאפן צוזאמען, זאגט ער 3 זאכן העלפט צו להסיר כל המונעים 1) טבילה במקוה, כמו שמצינו מה מקוה מטהר את הטמאים אף הקב''ה וכו' 2) צדקה, כמו שמצינו אני בצדק אחזה פניך, ווייל דאס טרייבט אוועק די מקטריגים, 3) עסק ולמוד בדברי מוסר ובפרט בדרי מוסר מהזהר.


===================================

---

(08-23-12 02:07 PM)זרח האט געשריבן:  זייער שיין, ווער איז די ספר ישמח יהודא?

http://hebrewbooks.org/51895

הערליך שיין ר' מנחם, רבי אלופי ומיודעי...